← Alle dossiers
Nationaal Groeifonds — effectiviteit
Miljarden toegekend, weinig besteed, effectmeting ontbreekt
Van de 20 miljard euro voor het Nationaal Groeifonds werd in de eerste drie rondes 11,7 miljard euro toegekend. Eind 2023 was pas 0,7 miljard uitgegeven. De Algemene Rekenkamer waarschuwt dat KPI-meting en effectmeting bij projecten onvoldoende zijn uitgewerkt.
EZ · Ministerie van Economische Zaken →/ 02 — De rekening
€ 20,0 mrd
oorspronkelijk fondsvolume; 11,7 mld toegekend, 0,7 mld besteed eind 2023
/ 03 — Het dossier
Het Nationaal Groeifonds werd in 2020 opgericht met een beoogd budget van 20 miljard euro voor investeringen in kennisontwikkeling, R&D en infrastructuur die het verdienvermogen van Nederland moeten versterken. In haar Verantwoordingsonderzoek 2023 Nationaal Groeifonds (15 mei 2024) constateerde de Algemene Rekenkamer dat in de eerste drie toekenningsrondes circa 11,7 miljard euro was verdeeld, terwijl eind 2023 slechts 0,7 miljard euro daadwerkelijk was besteed.
Kernkritiek: onderzochte projecten zoals Groenvermogen NL en Luchtvaart in Transitie hadden onvoldoende aandacht voor specifieke KPI's en voor monitoring van hun bijdrage aan verdienvermogen. Daarmee is achteraf moeilijk vast te stellen of de miljardenuitgaven de beoogde effecten sorteren. Ook signaleerde de Rekenkamer dat het kabinet en parlement het oorspronkelijke budget vijfmaal naar beneden hadden bijgesteld voor andere prioriteiten — wat de vraag opwerpt of dezelfde doelen met minder middelen haalbaar zijn.
In het Hoofdlijnenakkoord (2024) koos het kabinet-Schoof er uiteindelijk voor het Groeifonds te beeindigen en resterende middelen elders in te zetten. De Rekenkamer waarschuwde in haar weblog Aantrekkelijk en riskant: rijksfondsen (2023) al voor het patroon waarin rijksfondsen politieke afrekening bemoeilijken.
/ 04 — Bronnen
- 01Resultaten verantwoordingsonderzoek 2023 Nationaal Groeifonds↗Algemene Rekenkamer2024-05-15
- 02Rapport bij het Jaarverslag 2023 Nationaal Groeifonds (L) — PDF↗Algemene Rekenkamer2024-05-15
- 03Aantrekkelijk en riskant: rijksfondsen (weblog)↗Algemene Rekenkamer2023-06-01