Abacus (software voor verkiezingsuitslagen en zetelverdeling)

Op een transparante en controleerbare manier robuuste, betrouwbare en vertrouwbare software ontwikkelen voor het aggregeren van deelresultaten tot het totaaluitslag en te komen tot de zetelverdeling bij een verkiezing. Gebruikers van Abacus (zoals gemeenten) worden nadrukkelijk betrokken gedurende de gehele ontwikkelfase om met Abacus optimaal de processen in de uitvoering te kunnen ondersteunen.

Sinds 2020 wordt Ondersteunende Software Verkiezingen 2020 (OSV2020) gebruikt voor digitale ondersteuning in het verkiezingsproces (bij de fases van kandidaatstelling en uitslagvaststelling). In 2022 is er in opdracht van de Kiesraad gestart met het ontwikkelen van de nieuwe Digitaal Hulpmiddel Verkiezingen (DHV) om OSV2020 te vervangen. In 2023 heeft de Kiesraad de ontwikkeling van DHV stopgezet omdat de opdrachtnemer niet binnen de afgesproken termijn bleek te kunnen opleveren. Nadien is besloten dat de Kiesraad zelf een nieuw softwareprogramma voor de berekening van de uitslag van de verkiezingen gaat ontwikkelen. De Kiesraad is hiermee in het vierde kwartaal van 2023 van start gegaan. De software (genaamd 'Abacus') zal de module van OSV2020 die momenteel bij de uitslagvaststelling wordt ingezet vervangen. Abacus wordt als open source software ontwikkeld. Op 7 en 19 maart 2024 respectievelijk is de Wet programmatuur verkiezingsuitslagen aangenomen in de Tweede Kamer en Eerste Kamer. Het wetsvoorstel treedt naar verwachting op 1-7-2025 in werking. Met dit wetsvoorstel wordt in de Kieswet en daarop gebaseerde regelgeving een integrale regeling opgenomen over de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de Kiesraad, gemeenten en waterschappen omtrent het beheer, de beveiliging en het gebruik van de programmatuur voor de berekening en de vaststelling van de verkiezingsuitslag. Het wetsvoorstel is zo veel mogelijk techniekonafhankelijk geformuleerd. Het uitgangspunt in Nederland is dat het papieren proces leidend is bij het bepalen van de verkiezingsuitslag en dat de software dit proces ondersteunt.