Openbaar vervoer en spoor
Beleid en concessies voor openbaar vervoer, trein en spoorvervoer.
Het ministerie van IenW streeft naar een veilig, betrouwbaar en aantrekkelijk spoor- en ov-systeem voor reizigers en goederenvervoerders/verladers.
De Minister is verantwoordelijk voor de vormgeving van het beleid inzake openbaar vervoer per trein, bus, tram, metro, taxi en waddenveren en voor het toezicht op de uitvoering van wet- en regelgeving; de regierol wordt ingevuld via regelgeving en afspraken over benutting van de ov-infrastructuur, ordening van de ov-markt, sociale veiligheid, toegankelijkheid, ov-chipkaart, taxivervoer en ov-data, en via de Beleidsimpuls railveiligheid. De Minister is verantwoordelijk voor een robuust mobiliteitssysteem van sterke verbindingen, voorspelbare reistijden en goede bereikbaarheid; hij zorgt voor de hoofdrailnetconcessie, de concessie voor de Waddenveren, en voor exploitatie, onderhoud en vernieuwing van railinfrastructuur door ProRail onder aansturing van IenW. Verder neemt de Minister de besluitvorming over investeringen in de hoofdspoorweginfrastructuur, de invoering van ERTMS en bijdragen aan gedecentraliseerd OV en Beter Benutten Decentraal Spoor voor zijn rekening. De ILT houdt toezicht op de naleving.
Eind 2023 is de nieuwe Hoofdrailnet-concessie aan NS gegund voor de periode 2025 tot eind 2033; na de gunning is de implementatiefase gestart en vanaf 1 januari 2025 begint de effectieve beheerfase, gericht op een goed vervoerproduct, drempelloos deur-tot-deur reizen, optimale benutting van publieke investeringen en een verbeterde sturings- en verantwoordingsrelatie. Voor open toegang op het spoor worden in 2025 aanvullende sturings- en reguleringsinstrumenten uitgewerkt om publieke belangen van het treinvervoer te blijven borgen wanneer concessiesturing op een beperkter aandeel van toepassing is. Daarnaast worden stappen gezet om in 2026 te komen tot een besluit over de marktordening op het spoor na afloop van de NS-hoofdrailnetconcessie in 2033, waarbij wordt toegewerkt naar keuzeopties die bijdragen aan de Mobiliteitsvisie 2050 en het Toekomstbeeld OV. In lijn met de motie Stoffer c.s. wordt toegewerkt naar een meerjarenplan voor instandhouding van de rijksinfrastructuur met een stabiele langdurige programmering en een afgesproken basiskwaliteitsniveau.