Alliander
Netbeheerder elektriciteit + gas (Liander) voor 6 miljoen aansluitingen. Investeert massaal in netcongestie.
alliander.com ↗Géén Rijks-deelneming — alleen provincies/gemeenten. Opgenomen vanwege publieke eigendom + strategisch belang energietransitie.
Provincies Gelderland, Friesland, Noord-Holland + gemeenten ~100%. Het Rijk stuurt als aandeelhouder via benoemingen in de RvC en besluitvorming op strategische investeringen — geen direct politiek commando.
Andere Rijks-NV's in deze sector staan onderaan gelinkt. Sector bepaalt ook welk ministerie primair als aandeelhouder fungeert (Fin voor de meeste; EZK energie/winning; IenW infra; BZ ontwikkeling).
Landelijk transmissienet elektriciteit (NL + Duits deel). Bouwt honderden km aan nieuwe hoogspanningsverbindingen voor energietransitie.
Vertegenwoordigt Rijksbelang in Nederlandse olie- en gaswinning (40% deelname). Beheert geologische kennis ondergrond.
Transport van aardgas + groene moleculen (H2, biomethaan) door NL en Noord-Duitsland. Natuurlijk monopolie.
Regionale netbeheerder elektra + gas in Zuid-Holland, Utrecht, Noord-Brabant. 2,3 mln aansluitingen.