← /01 Ministeries
Hoofdstuk XIV · Ministerie

Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur

Beleid voor landbouw, visserij, voedselvoorziening, natuurbescherming en stikstofaanpak.

Foto van Jaimi van Essen
Minister
sinds feb 2026
/ 02 — Kerngetallen
Uitgaven 2025
€ 4,7 mrd
Ontwerpbegroting
Verplichtingen 2025
€ 2,7 mrd
Ontvangsten 2025
€ 74,3 mln
FTE 2024
4.341
kerndepartement
+35,4% sinds 2020
FTE, 2020 → 2024
Bron: JBR Tabel 35 · kerndepartement excl. ZBO's en agentschappen
3.206
2020
3.348
2021
3.795
2022
4.199
2023
4.341
2024
/ 03 — Personele last
Totaal personeelsuitgaven 2024
€ 567,7 mln
Inclusief externe inhuur
Gemiddelde last per FTE
€ 131 dzd
Personeelsuitgaven ÷ FTE — geen netto salaris, incl. werkgeverslasten + inhuur.
Aandeel externe inhuur
9.2%
Roemer-norm: <10%
Leeftijd en schaalverdeling per ministerie zijn niet in JBR 2024 opgenomen — alleen rijksbrede cijfers (gemiddelde leeftijd 44,8 jaar; verdeling over salarisschalen alleen als percentage vrouwen per schaalcategorie).
/ 04 — Onderdelen & uitvoerders

Dienstonderdelen vallen juridisch binnen het ministerie maar hebben eigen DG en organisatie (bv. Belastingdienst). Agentschappen zijn uitvoerende onderdelen met een baten-lasten­administratie. ZBO's hebben eigen rechtspersoon en bestuur — UWV, SVB, Kadaster, DNB. Daarnaast per ministerie: sociale fondsen, staatsdeelnemingen, externe RTO's en begrotingsfondsen.

/ Agentschappen
1 agentschap · 3.268 fte · € 371,7 mln pers. kosten · gemiddeld € 114 dzd per fte (2024)
01

Houdt toezicht op de voedselveiligheid, dierenwelzijn, diergezondheid, plantgezondheid en consumentenproducten.

3.268
fte
/ Zelfstandige bestuursorganen (ZBO's)
14 zbo's · 2.525,12 fte · € 245,9 mln pers. kosten · gemiddeld € 97 dzd per fte (2024)
01

Beheert natuurgebieden, bossen en cultuurlandschappen in eigendom van de Staat en stelt deze open voor publiek.

1.310
fte
02

Keurt en certificeert tuinbouwgewassen en -zaden op kwaliteit, gezondheid en rasechtheid.

331,2
fte
03

Keurt zaaizaad en pootgoed van landbouwgewassen op raszuiverheid, gezondheid en kwaliteit.

234
fte
04

Controleert groente, fruit en bloemen op handelsnormen en verzorgt fytosanitaire exportinspecties.

182
fte
05

Beoordeelt en laat gewasbeschermingsmiddelen en biociden toe op de Nederlandse markt.

153
fte
06

Certificeert en controleert biologische productie, verwerking en handel in Nederland.

122
fte
07

Keurt bloembollen en vaste planten op gezondheid, kwaliteit en rasechtheid ten behoeve van handel en export.

102,5
fte
08

Houdt toezicht op de kwaliteit van zuivel- en eiproducten en certificeert export daarvan.

70,6
fte
09

Verleent vergunningen voor projecten met dierproeven en toetst het nut en welzijnsaspecten daarvan.

11,9
fte
10

Beoordelen en registreren pacht- en teeltpachtovereenkomsten voor landbouwgrond en gebouwen.

3,1
fte
11

Erkent leerbedrijven en beoordeelt praktijkopleidingen binnen de groene sector.

1,7
fte
12

Beoordeelt en registreert plantenrassen voor kwekersrecht en toelating tot het Nederlandse Rassenregister.

1,5
fte
13

Verwierf, beheerde en vervreemdde landbouwgronden ten behoeve van natuur-, landbouw- en inrichtingsdoelen.

1
fte
14

Bevordert doelmatig gebruik van het binnenwater voor visserij en keurt huurovereenkomsten van viswater.

0,62
fte
Bron agentschappen: Agentschappen in Beeld 2009–2024.
Bron ZBO's: ZBO's in Beeld 2014–2024 (rijksfinancien.nl).
/ 05 — Begrotingsartikelen (uitgaven 2025)
  1. 01
    Art 21
    Land- en tuinbouw

    Beleid voor land- en tuinbouw, verduurzaming en voedselzekerheid.

    € 2,3 mrd
  2. 02
    Art 22
    Natuur, visserij en gebiedsgericht werken

    Beleid voor natuur, visserij en gebiedsgerichte aanpak van stikstof en landelijk gebied.

    € 1,1 mrd
  3. 03
    Art 24
    Uitvoering en toezicht

    Uitvoering en toezicht door onder andere NVWA en RVO op het domein landbouw en natuur.

    € 614,5 mln
  4. 04
    Art 23
    Kennis en innovatie

    Kennisontwikkeling, onderzoek en innovatie voor landbouw, natuur en voedsel.

    € 407,1 mln
  5. 05
    Art 50
    Apparaat

    Bedrijfsvoering van het kerndepartement: salaris, huisvesting, ICT en ondersteunende diensten.

    € 245,2 mln
  6. 06
    Art 51
    Nog onverdeeld

    Gereserveerde middelen die bij Miljoenennota nog niet aan een specifiek beleidsdoel zijn toegekend.

    € 12,4 mln