Kinderopvang

De overheid biedt financiële ondersteuning aan werkende ouders voor kinderopvang en bevordert de kwaliteit van kinderopvang. De kinderopvangtoeslag houdt formele kinderopvang betaalbaar voor ouders, waardoor arbeid en zorg beter gecombineerd kunnen worden en kinderen worden gestimuleerd in hun ontwikkeling. Om de kwaliteit te bevorderen stelt de Wet kinderopvang (Wko) eisen waaraan kinderopvangvoorzieningen moeten voldoen; de GGD houdt hier in opdracht van gemeenten toezicht op. Kinderopvangondernemers zijn verantwoordelijk voor het goed functioneren van de kinderopvang, gastouderbureaus en gastouders voor de kwaliteit van gastouderopvang, en ouders hebben een eigen verantwoordelijkheid bij de keuze voor een voorziening.

De Minister regisseert met wet- en regelgeving het stelsel, financiert met de kinderopvangtoeslag (KOT) het gebruik van kinderopvang en stimuleert met subsidies de (informatie)positie van ouders. Hij is verantwoordelijk voor de vormgeving en werking van het stelsel, de hoogte en voorwaarden van de kinderopvangtoeslag, het ter beschikking stellen van middelen aan gemeenten via het Gemeentefonds voor toezicht en handhaving, het borgen van de kwaliteit van toezicht en handhaving, en het bevorderen van kwaliteit en veiligheid. De Dienst Toeslagen voert de KOT uit in opdracht van SZW; de Staatssecretaris Toeslagen en Douane is verantwoordelijk voor de rechtmatige, doeltreffende en doelmatige uitvoering.

In 2025 zet het kabinet de eerste stap naar een hoge inkomensonafhankelijke vergoeding voor kinderopvang door de toeslagpercentages voor met name middeninkomens te verhogen; ongeveer 37.000 extra huishoudens ontvangen vanaf 2025 een vergoeding van 96%. De maximum uurprijzen worden in 2025 met € 0,04 minder geïndexeerd ter dekking van onder meer verhoging van het SMI-budget (vanaf 2025 € 5,4 miljoen, structureel € 10 miljoen vanaf 2029), KOT voor beurspromovendi en de Wet Kinderopvang BES; voor gastouderopvang wordt de maximum uurprijs met € 0,21 extra geïndexeerd. In 2026 wordt de maximum uurprijs conform het hoofdlijnenakkoord niet geïndexeerd. Per 1 januari 2025 krijgen alle promovendi recht op kinderopvangtoeslag en wordt een knelpunt in het toeslagpartnerschap voor eerstegraads bloedverwanten opgelost. Vanaf 2026 worden achterblijvers van een noodgedwongen elders verblijvende partner als alleenstaande behandeld en vervalt terugwerkende kracht bij intrekking van de verblijfstitel. De Wet kinderopvang BES treedt naar verwachting per 1 juli 2025 in werking.