Rijks-subsidies.
19 grote regelingen.
Subsidies zijn geldstromen waar de overheid niet direct een prestatie voor terugkrijgt (zoals bij aanbestedingen), maar een beleidsdoel bevordert — duurzame energie, onderzoek, cultuur, ontwikkelingssamenwerking. Samen €25.2 mrd per jaar via deze curatielijst van grote regelingen.
Exploitatiesubsidie voor CO₂-reducerende technieken — wind, zon, warmte, CCS, groene waterstof. Verplichting per project over 12-15 jaar.
Ontvangers: Energieproducenten, utilities, industrie (Shell, TATA, Vattenfall, Eneco, Ørsted, …)
Eerste-geldstroom — lumpsum per universiteit voor onderwijs + onderzoek. Grootste post OCW-begroting na primair onderwijs.
Ontvangers: 14 universiteiten (UvA, UU, RUG, TU Delft etc.)
Rijksbijdrage ter dekking van kinderen (gratis Zvw tot 18) en andere categorale bijdragen.
Ontvangers: Zorgverzekeringsfonds (→ zorgverzekeraars)
Bijdrage aan uitvoering Wet langdurige zorg via zorgkantoren (volmachten aan zorgverzekeraars).
Ontvangers: Zorgkantoren, zorginstellingen (verpleeghuizen, gehandicaptenzorg)
Veni/Vidi/Vici-grants, open competitions, rolling grants voor onderzoekers aan universiteiten en instituten.
Ontvangers: Universiteiten, UMC's, NWO-instituten, KNAW-instituten
Vrijwillige bijdragen aan UNICEF, UNHCR, WFP, WHO, Wereldbank-IDA, regionale ontwikkelingsbanken.
Ontvangers: VN-organisaties, Wereldbank-Groep, AIIB, IDB
Jaarlijkse Rijksbijdrage aan NPO voor publieke omroepen (AVROTROS, BNNVARA, NOS, KRO-NCRV, …).
Ontvangers: NPO en 8 landelijke omroepverenigingen
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid — directe betalingen per hectare + plattelandsontwikkeling (POP3+).
Ontvangers: Agrariërs (melkvee, akkerbouw), agrarische collectieven
Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties — vrijwillige uitkoop voor stikstofreductie rond Natura-2000.
Ontvangers: Piekbelaster-veehouderijen
Vierjarige subsidie aan landelijke culturele instellingen — orkesten, musea, theater, dans, opera.
Ontvangers: ~85 instellingen (Concertgebouworkest, Rijksmuseum, Het Nationale Theater, …)
Basisfinanciering voor de toegepaste-onderzoek-organisaties: TNO, Deltares, WR, MARIN, NLR.
Ontvangers: TNO · Deltares · WR · MARIN · NLR
Meerjarige programma's met Nederlandse NGO's voor ontwikkelingssamenwerking (Power of Voices, SDG-5).
Ontvangers: Oxfam Novib, Cordaid, Plan International, Save the Children, Hivos, SNV, Rutgers, …
Investeringssubsidie duurzame energie — burgers krijgen korting bij aanschaf warmtepomp of zonneboiler.
Ontvangers: Huishoudens (via installatiebedrijven)
Specifieke uitkering aan gemeenten voor inburgeringstrajecten nieuwkomers (Wi2021).
Ontvangers: 342 gemeenten
Leningen en subsidies voor verduurzaming van woningen — isolatie, HR++ glas, warmtepomp.
Ontvangers: Woningeigenaren, VvE's
Zes fondsen voor project-subsidies: Mondriaan, Letterenfonds, Filmfonds, FPK, Stimuleringsfonds, Fonds voor Cultuurparticipatie.
Ontvangers: Individuele kunstenaars, makers, tijdelijke projecten
Subsidie Natuur en Landschap (SNL) — beheer van natuurterreinen door TBO's.
Ontvangers: Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, 12 Landschappen
Ontwikkelt MBO-kwalificaties + beheert stageplaatsen-register. 50% OCW, 50% SZW.
Ontvangers: SBB + doorsubsidie naar kenniscentra
Subsidie voor juridische bijstand en maatschappelijke begeleiding asielzoekers. Loopt parallel aan COA-opvang.
Ontvangers: VluchtelingenWerk Nederland
Regelingen hebben een subsidieplafond en aanvraagprocedure (SDE++, ISDE, LBV). Institutionele bijdragen zijn vaste lumpsum-subsidies in een wet of convenant (NWO, NPO, BIS-cultuur, TO2). Programma's zijn meerjarige overeenkomsten met een gesloten groep (ODA-partnerschappen).
We tonen de ~20 grootste terugkerende streams. Subsidies onder €40 mln/jaar, incidentele projectsubsidies, en decentrale subsidies (provincies, gemeenten) staan er niet in — zie de officiële Rijksoverheid-pagina voor het volledige overzicht.
Bij een aanbesteding koopt de overheid een concrete dienst of goed (IT-systeem, wegenbouw). Bij een subsidie bevordert de overheid een beleidsdoel door een partij financieel te steunen. Beide stromen samen: ~€20 mrd subsidies (grootste lijst), ~€25 mrd Rijks-aanbestedingen.